NAJBLIŻSZY ODCZYT

ROCZNIK PTN o/Warszawa

Facebook

YouTube

This page require Adobe Flash 9.0 (or higher) plug in.

Koleżanki i Koledzy,

 

W związku z wprowadzonymi ograniczeniami wynikającymi z działaniań zwalczających COVID  19, kolejny raz jesteśmy zmuszeni do odwołania spotkań kolekcjonerskich zaplanowanych na styczeń 2021 roku i wykładu na temat: „O niedatowanych półgroszach Zygmunta Starego i innych przypadkach ukrywania danych metrykalnych na monetach”, który w dniu 11 stycznia miał wygłosić prof. dr hab. Borys Paszkiewicz.

 

W miesiącu grudniu 2020 roku jesteśmy zmuszeni dostosować się do wymagań epidemiologicznych, a w związku z tym odwołujemy wszystkie spotkania kolekcjonerskie oraz spotkanie w dniu 7 grudnia połaczone z wykładem prof. dr hab. Stanisława Suchodolskiego o denarze z legendą PRINCES POLONIE. 

Poniżej krótka autorska notka na temat planowanej prelekcji.

Denary z legendą PRINCES POLONIE – najczęściej spotykane monety Bolesława Chrobrego

Najstarsze monety polskie należą do monet rzadkich. Niektórych typów znane są tylko pojedyncze egzemplarze, a denar z legendą GNEZDVN CIVITAS nadal pozostaje unikatem.  Na tym tle denary z wyobrażeniem ptaka i obustronną legendą PRINCES POLONIE stanowią wyjątek. Dotychczas udało się zarejestrować we wszystkich kolekcjach polskich i zagranicznych, publicznych i prywatnych, a także w handlu numizmatycznym około 130 egzemplarzy. Fenomen ten pozostaje niewyjaśniony, ale niewątpliwie łączy się z intensyfikacją produkcji. Była ona prowadzona za pomocą jednej tylko pary stempli,  eksploatowanej jednak maksymalnie. Stemple naprawiano, używano rozdzielnie, produkując monety jednostronne, łączono wreszcie ze stemplami innych typów. Daje się przy tym zauważyć stałe zwiększanie stopy menniczej, czyli w praktyce obniżanie (nawet o połowę!) masy monet.
Cel emisji był więc niewątpliwie ekonomiczny. Nie znaczy to jednak, że zrezygnowano z celów manifestacyjnych. Manifestacja była co najmniej dwojaka. Bolesław Chrobry głosił (i to nawet z obu stron monety), że jest władcą Polski. Jednocześnie jednak deklarował, że jest władcą chrześcijańskim (symbol krzyża) i że żywi cześć dla nowego męczennika i patrona państwa – św. Wojciecha (symbol pawia). Paw był w tym czasie bowiem symbolem życia wiecznego, a nawet samego Chrystusa. Biskup Wojciech – jak Chrystus – stracił życie doczesne, zyskując nieśmiertelność. Wszelkie próby interpretowania ptaka jako Orła Białego, w dodatku ukoronowanego, są zupełnie bezzasadne, a cała koncepcja anachroniczna.
Domyślamy się, że autorem wzorca dla stempli był Radzim Gaudenty, przyrodni brat św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup nowopowstałej metropolii w Gnieźnie. W konsekwencji przyjmujemy, że tam właśnie bito te monety. Z kolei chronologia najstarszych skarbów, w których one wystąpiły, wskazuje, że emisja nie mogła się wiązać ze słynnym Zjazdem Gnieźnieńskim w roku 1000. Monety powstały później – między 1005 a 1015.
Na zakończenie warto przypomnieć, że właśnie na tych monetach po raz pierwszy pojawiła się nazwa Polski. Źródła pisane są wprawdzie wcześniejsze, ale dotrwały do naszych czasów w późniejszych kopiach.
prof. dr hab. Stanisław Suchodolski
 

Narodowy Bank Polski wprowadza do obiegu nowe monety okolicznościowe:

1.w dniu 3 listopada monetę o nominale 10 zł z serii „Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni – Mieczysław Dziemieszkiewicz „Rój”. 

Monetę wykonano w: Ag 925/1000; stempel: lustrzany, tampon druk; średnica: 32,00 mm; masa: 14,14 g; brzeg: gładki; nakład: do 11 000 szt.; projektant: Dobrochna Surajewska; emitent: NBP; na zlecenie NBP monety wyprodukowała Mennica Polska S.A.; cena emisyjna: 150 zł. 

Na awersie srebrnej monety przedstawiono rozerwane kraty więzienne; nominał, napis „Rzeczpospolita Polska”, rok emisji, wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Na rewersie monety znajdują się wizerunki: Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja”, Orderu Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), biało-czerwonej flagi z symbolem Polski Walczącej oraz napis: 1925–1951.

2.w dniu 5 listopada monetę o nominale 10 zł z serii Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości – Wincenty Witos. 

Monetę wykonano w: Ag 925/1000; stempel: lustrzany; wymiary: 32 x 22,4 mm; masa: 14,14 g; brzeg: gładki; nakład: do 11 000 szt.; projektant: Dobrochna Surajewska; emitent: NBP; na zlecenie NBP monety wyprodukowała Mennica Polska S.A.; cena emisyjna: 160 zł. 

Na awersie srebrnej monety przedstawiono nominał, napis „Rzeczpospolita Polska”, rok emisji, wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, flaga państwowa. Na rewersie monety znajdują się: portret W. Witosa; napis: Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości – Wincenty Witos.

3.w dniu 5 listopada monetę o nominale 100 zł z serii Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości – Wincenty Witos. 

Monetę wykonano w: Au 900/1000; stempel: lustrzany; średnica: 21 mm; masa: 8 g; napis na brzegu: Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości; nakład: 1 200 szt.; projektant: Dobrochna Surajewska; emitent: NBP; na zlecenie NBP monety wyprodukowała Mennica Polska S.A.; cena emisyjna: 2 200 zł. 

Na awersie srebrnej monety przedstawiono nominał, napis „Rzeczpospolita Polska”, rok emisji, wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Na rewersie monety znajdują się: portret W. Witosa, napis: Wincenty Witos.

 

Opracowano na podstawie informacji zamieszczonych na stronie internetowej NBP.

 

Dzień dobry,

W związku z ogłoszeniem z dniem 24 października 2020 roku kolejnych obostrzeń związanych z pandemią COVID - 19 i wprowadzeniem zakazu aktywności, zebrań i spotkań, w których bierze powyżej pięciu osób, jesteśmy zmuszeni odwołać planowany na 9 listopada wykład dr Piotra Anuszczyka (członek PTN z Rawy Mazowieckiej) – „Tymfy i orty w emisji lipskiej Augusta III Sasa. Fenomen portretowy”.

Jednocześnie, do odwołania, wstrzymujemy poniedziałkowe spotkania kolekcjonerskie. 

O wszystkich zmianach dotyczących organizacji wykładów i spotkań kolekcjonerskich będziemy na bieżąco informować Koleżanki i Kolegów na stronie internetowej i Facebooku warszawskiego Oddziału PTN.

Notka autorska o treści mającego się odbyć wykładu.

TYMFY I ORTY W EMISJI LIPSKIEJ AUGUSTA III SASA. FENOMEN PORTRETOWY

Bicie pieniądza dla Rzeczypospolitej przez Augusta III Sasa jest w jej historii nowożytnej przedsięwzięciem wyjątkowym i bez precedensu. Oto panujący władca – król, realizuje emisję pieniądza wbrew prawu kraju, którym włada, poza jego granicami i z oczywistym zamiarem zawłaszczenia zysków z tego płynących powiększonych niedoszacowaniem kruszcu w bitych monetach. Dokonuje tego bez zgody lub choćby powiadomienia Sejmu mającego prerogatywę menniczą. Podsumowując – król łupi kraj i swoich poddanych. Dramatyczne i kuriozalne. To moja, dość kategoryczna, ocena tego zdarzenia historycznego. Ale, jak wszystko, tak i ta działalność mennicza ma swoją jaśniejszą stronę – dla dzisiejszych kolekcjonerów monety, szczególnie srebrne, bite w Lipsku w latach 1752-1756 są atrakcyjnymi artefaktami zbierackimi. Wyróżnia się tu jeden nominał, tymfy i orty – gruba moneta ludzi ubogich, a drobna zamożnych. Cechą wyróżniającą i znakomitą, z kolekcjonerskiego punktu widzenia, jest niespotykana liczba bardzo różnych typów i odmian portre¬tów panującego, zasługująca, moim zdaniem, na miano fenomenu portretowego. I o tym moja opowieść.

dr Piotr Anuszczyk

 

27 października 2020 roku NBP wprowadzi do obiegu nową monetę o nominale 20 zł z serii Wielkie aktorki – Antonina Hofman.  Na rewersie monety umieszczono popiersie Antoniny Hoffmann według rzeźby autorstwa Władysława Eliasza z 1872 r. oraz wizerunki koronek nawiązujące do kostiumów scenicznych aktorki. Na awersie został zaprezentowany wizerunek frontonu  Teatru  im.  Juliusza Słowackiego w Krakowie. 20 zł metal: Ag 925/1000; stempel: lustrzany, selektywne platerowanie;  wymiary: 40,00 × 28,00 mm; masa: 28,28 g, brzeg (bok):gładki, nakład: do 13 tys. szt.; Projektant: Urszula Walerzak; Emitent: NBP; wyprodukowała Mennica Polska S.A.Cena emisyjna 260 zł. 

Antonina Hoffmann (ur. 16.06.1842 r. w Antonina Hoffmann (ur. 16.06.1842 r. w Trzebini  –  zm.  16.06.1897  r.  w  Krakowie)  była  wybitną, krakowską aktorką teatralną przełomu XIX i XX w. Obdarzona talentem i urodą. W  ciągu  niemal czterdziestoletniej  kariery  zagrała  ponad  czterysta  ról.  Występowała  w utworach klasycznych, odnosiła sukcesy w  komediach  i  współczesnych  dramatach  obyczajowych. Najwyżej ceniono jej liczne role w dramatach J. Słowackiego. Pochodziła ze zubożałej, ewangelickiej rodziny ziemiańskiej. Młodość spędziła w Warszawie, gdzie ukończyła pensję dla dziewcząt, którą po sprzedaniu majątku kierowała jej matka. Wbrew woli bliskich postanowiła poświęcić życie teatrowi. Debiutowała 13.02.1859 r. w Warszawskich Teatrach Rządowych. W 1860 r. przeniosła się do Krakowa. W 1861 r. została partnerką życiową Stanisława Koźmiana – wieloletniego kierownika artystycznego krakowskiego teatru. Pod koniec kariery artystka została zaangażowana przez dyrektora Tadeusza Pawlikowskiego do otwartego 21.10.1893 r. Teatru Miejskiego w Krakowie (obecnie Teatr im. Juliusza Słowackiego). Z tą sceną, Antonina Hoffmann była związana do końca życia.

Opracowano na podstawie informacji NBP.