NAJBLIŻSZY ODCZYT

ROCZNIK PTN o/Warszawa

Facebook

YouTube

This page require Adobe Flash 9.0 (or higher) plug in.

3 kwietnia 2017

 

Medale olimpijskie 1896-2016

Do wyjątkowej, bardzo szczególnej grupy medali należą medale olimpijskie, wręczane jako nagroda za zajęcie 1,2 i 3 miejsca w letnich i zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Obecnie, zgodnie z Kartą Olimpijską, medale nagrodowe Igrzysk Olimpijskich powinny mieć minimum 60 mm średnicy i grubość 3 mm. Medale za zdobycie pierwszego i drugiego miejsca powinny być bite w srebrze próby 925/1000, a dodatkowo medale za pierwsze miejsce winny być grubo złocone, co najmniej 6 gramami złota.

 

Oprócz medali nagrodowych dla trzech pierwszych zawodników bite są również medale pamiątkowe dla wszystkich członków ekip olimpijskich, a także sędziów, arbitrów, inspektorów, jak również członków MKOl, lecz tylko tych, którzy uczestniczyli w igrzyskach. Zgodnie z Kartą Olimpijską narzędzia do produkcji medali powinny być po zakończeniu igrzysk przekazane do MKOl.

Współczesne Igrzyska Olimpijskie wywodzą się wprost ze starożytnej sportowej tradycji greckiej. W Grecji, w miejscowości Olimpia na Peloponezie organizowano od 776 r. p.n.e. panhelleńskie igrzyska sportowe ku czci boga Zeusa. Zapalano wtedy, na jego cześć, znicz w świętym gaju. Starożytność nie znała nagrody w formie medalu. Nagrodami dla zwycięzców były wieńce z gałązek oliwnych. W innych igrzyskach, od końca V w. p.n.e. wręczano jako nagrodę i symbol zwycięstwa gałązkę palmy. Igrzyska antyczne dotrwały do czasów późnorzymskich. W 393 r. n.e. zostały zniesione ze względu na ich „pogański” charakter.

Wskrzesiciel idei olimpijskiej w 1894 r. baron Pierre de Coubertin, który pozostawał pod wielkim wpływem wzorów antycznych, opracowując ceremoniał nowożytnych igrzysk, pragnął aby nagrodą za sportowe zwycięstwo była, jak w starożytności, symboliczna gałązka z drzewa oliwnego. Jednak ukształtowany już w świecie sportowym w drugiej poł. XIX w. zwyczaj wręczania medali sprawił, iż na Kongresie Paryskim w 1894 r. postanowiono nagradzać olimpijczyków medalami. Na pierwszych nowożytnych Igrzyskach olimpijskich w Atenach w 1896 r. oprócz medali wręczono zwycięzcom także gałązkę oliwną. Tę antyczną tradycję przypomniano również w kilkadziesiąt lat później, na Igrzyskach XIX olimpiady w Meksyku w 1968 r.

Nawiązanie do tradycji antycznej przesądziło też o ikonografii całego nowożytnego ruchu olimpijskiego, w tym głównie o wyobrażeniach umieszczanych na medalach olimpijskich. Widzimy na nich między innymi greckiego boga Zeusa, któremu towarzyszy uskrzydlona bogini zwycięstwa Nike z gałązką oliwną. Medale olimpijskie zdobyte przez polskich sportowców prezentowane są na stałej ekspozycji w Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie. Muzeum wydało w ubiegłym roku monograficzny katalog pt. „Kolekcja Medali Olimpijskich...” autorstwa Piotra Banasiaka i Michała Polakowskiego.

Konsultantem tego wydawnictwa i autorem wprowadzającego eseju o medalach olimpijskich jest niżej podpisany.

mgr Tomasz Bylicki